Stichting Buitenlandse Partner

Ombudsman:
De IND spreekt zichzelf tegen

Column 19 september 2026

Karim (niet de echte naam) en zijn vrouw moeten hun verblijfsvergunning verlengen. Ze krijgen een brief van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Daar staat in dat zij zo snel mogelijk een afspraak moeten maken bij het IND voor het maken van een pasfoto. Karim en zijn vrouw gaan het meteen regelen. Een verlopen verblijfsvergunning kan grote gevolgen hebben. Ze nemen daarom geen enkel risico. Ze maken een afspraak en kopen ook gelijk treinkaartjes, want de IND-locatie is ver weg. En ze willen niets fout doen. De brief was namelijk duidelijk: het moet snel.

vrouw en man die thuis zaken regelen
Tegenstrijdige informatie
Kort daarna krijgen ze bericht: de afspraak gaat niet door. Ze moeten eerst een andere stap in het aanvraagproces doen. Pas daarna mogen ze een afspraak maken voor de pasfoto. Karim en zijn vrouw snappen er niets van. De eerste brief zei: zo snel mogelijk. Dit bericht zegt eigenlijk het tegenovergestelde: wacht nog even. Ze hebben de treinkaartjes al gekocht en betaald. Maar nu kunnen ze die niet meer gebruiken. Voor Karim en zijn vrouw is dat geen klein bedrag. Ze balen er flink van: geld weg en nog geen stap verder.

Kosten voor Karim
Karim vraagt de IND om de kosten terug te betalen. Dat lijkt hem logisch. Hij deed toch gewoon wat de IND vroeg? Maar de IND wijst de klacht af. Ze willen niet betalen. Wel zegt de IND dat ze de communicatie over dit soort afspraken opnieuw gaan bekijken. Maar dat verandert niets voor Karim. Hij blijft achter met de kosten, en dat voelt erg oneerlijk. Ook blijft de stress om de verlenging van de verblijfsvergunning goed geregeld te krijgen.

Alsnog opgelost
Karim neemt daarom contact op met de Nationale ombudsman. Wij vragen de IND om uitleg. Daarna besluit de IND alsnog om de kosten te betalen. De IND geeft ook toe dat de eigen communicatie niet duidelijk was en dat de brieven verwarrend waren. Karim is enorm opgelucht. Hij krijgt zijn geld terug. En hij krijgt gelijk.

Ik vind dit een treffend voorbeeld van een groter probleem. Onduidelijke communicatie van de overheid kan mensen geld kosten. Karim deed precies wat hem gevraagd werd. Toch moest hij daarvoor betalen. Een overheid die zichzelf tegenspreekt, mag de rekening niet bij de burger neerleggen. Het is goed dat de IND dit uiteindelijk inziet. Maar het zou beter zijn als zij actief met oplossingen waren gekomen. De overheid moet zelf fouten herkennen en oplossen, zonder dat het zo lang duurt.

IND gebruikt in het geniep AI-systemen bij behandeling asielaanvragen

ANP 17-09-2026

Immigratiedienst IND blijkt in het geniep gebruik te maken van twee AI-systemen om asielaanvragen te behandelen. Dat meldt NRC. Experts waarschuwen voor de risico’s die dat met zich meebrengt: “We weten dat AI geregeld de verkeerde conclusies trekt.”

Wat de situatie nog bizarder maakt, is dat de IND al driekwart jaar met de systemen werkt zonder dat het bestaan van de chatbots is aangemeld bij het landelijk register voor AI-systemen. Iets wat volledig indruist tegen de eigen AI-reglementen.

NOS Nieuws
14-09-2026
Overheidsorganisaties werken samen om af te komen van dwangsommen

Verschillende overheidsorganisaties werken samen om af te komen van de dwangsommen die ze aan burgers moeten betalen als procedures te lang duren. Onder meer de IND en de Dienst Toeslagen overleggen hoe ze onder die wettelijke verplichting uit kunnen komen, blijkt uit een e-mail die in handen is van Trouw.

Ook het UWV is bij het overleg betrokken. De dwangsommen werden in 2009 bij wet geregeld. De IND betaalt het meest

Internationale verdragen beschermen belangrijke waarden en rechten. Maar ze zijn vaak opgesteld in een totaal andere tijd en onder andere omstandigheden.

Zo stamt het VN-Vluchtelingenverdrag uit 1951. Het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens uit 1950. Maar de wereld van 2026 is niet de wereld van de jaren ‘50. Migratiestromen zijn veranderd. Technologie is veranderd. Grenzen zijn veranderd.

Tegelijkertijd worden verdragsbepalingen uit de jaren ‘50 door rechters uitgelegd naar de tijd van nu. Het zorgt ervoor dat de werking van die verdragen steeds verder uitdijt, zonder dat een parlement daar ooit expliciet toe heeft besloten.

Maar dan moet het niet meer lonen om zelf hierheen te komen. Daarvoor moeten we bereid zijn om verdragen als het EVRM en het VN-Vluchtelingenverdrag aan te passen aan de werkelijkheid van vandaag.

Na 27 jaar papieren voor Mohamed

Al zeven jaar zit Mohamed in een juridische procedure. In 2019 diende STIL met hulp van een advocaat, een aanvraag voor hem in voor een verblijfsvergunning om humanitaire redenen. Steeds wint hij weer een rechtszaak, dan neemt de IND weer een negatief besluit, dan wint hij weer een zaak, dan verliest hij weer. Zo won hij minstens één keer een hoger beroep en minstens één keer een beroep bij de rechtbank. Nu wacht hij opnieuw op een zitting bij de rechtbank. Intussen is hij getrouwd en kreeg dit jaar een kindje, Amine. De humanitaire procedure loopt nog. Wel kreeg Mohamed nu papieren omdat hij zorg draagt voor een Nederlands kind.

'Inkoppertje'
"Dat was een inkoppertje" vertelt zijn advocaat Anna Louwerse. Ze begeleidt hem al al die jaren in de humanitaire procedure die onvoorstelbaar lang duurt (Zie overzicht hieronder). STIL kent Mohamed al vele jaren. Een collega die al lang niet meer bij ons werkt, diende zeven jaar geleden met hem een aanvraag in op de laatste dag dat je nog een beroep kon doen op de zogenoemde discretionaire bevoegdheid, de mogelijkheid die de staatssecretaris had om in uitzonderlijke gevallen een verblijfsvergunning te verstrekken. Direct langs de Kamer van Koophandel

Regelmatig komt hij langs op ons kantoor om te vragen of er nieuws is. Nu kwam hij zelf met een nieuwtje: Hij heeft een verblijfsvergunning. Het eerste wat hij deed toen hij zijn pasje in handen had, was zich inschrijven bij de Kamer van Koophandel met een eigen bedrijf voor groente en fruit. Ook begon hij direct met rijlessen en oefenen voor zijn theorie-examen. En zodra het mogelijk was ging hij op bezoek bij zijn zussen in Marokko. Hij had zijn nichtjes van 14 jaar en 9 jaar nog nooit ontmoet. Nu konden ze elkaar eindelijk leren kennen. Hij stuurt vrolijke foto's uit Marokko. Na terugkomst vertelt hij: "Ik ben heel erg blij, het is afgelopen met de stress. ik heb eindelijk rust in mijn leven en goede plannen voor de toekomst. Ik wil liefst een winkel beginnen in de Kanaalstraat", zegt hij lachend. Zijn vader woont al 58 jaar in Nederland

Zijn vader kwam hier in 1968 om te werken en kreeg direct een contract en verblijfspapieren. Zijn gezin mocht later overkomen in het kader van gezinshereniging. Zijn moeder en een ander kind uit het gezin kregen snel verblijfspapieren maar bij Mohamed ging er iets mis in de procedure. Hij weet niet precies wat. Mogelijk was het de schuld van de toenmalige advocaat, mogelijk van de IND, de visumdienst of alledrie. Dit probeert de familie al die jaren al recht te maar dit lukte tot nu toe niet.
Nadat STIL hem leerde kennen hielpen we hem, samen met advocate Anna Louwerse, een aanvraag te doen voor een humanitaire verblijfsvergunning. Die procedure duurt extreem lang, en ging alle kanten op (zie hieronder het overzicht). Groot onrecht

Meerdere mensen raadden hem aan een verblijfsvergunning te vragen op grond van zijn relatie maar hij wilde geen 'verblijf bij partner' aanvragen want hij wilde 'zijn recht' krijgen. Hij vindt dat hem groot onrecht is aangedaan. Zijn familie heeft hier al jaren papieren en hij als enige niet. Hij werkt hier al jaren, spreekt enorm goed Nederlands en is intussen getrouwd en heeft een jong gezin.
Pas na de geboorte van zijn zoon, die de Nederlandse nationaliteit heeft, kon hij overgehaald worden toch de papieren te regelen, op grond van de zorg die hij voor hem draagt. Hij regelde alles zelf met de advocaat. STIL hielp enkel met het invullen van enkele papieren. De andere procedure loopt nog. Mohamed we wensen jou en je gezin veel geluk !

Positieve uitspraak hoger beroep: