Een kind erkennen in Nederland: hoe werkt dat?


maandag 29 juni 2026 Blog

Het krijgen van een kind is een bijzonder moment. Juridisch gezien is het echter niet altijd vanzelfsprekend dat beide ouders automatisch als ouder worden geregistreerd. In veel situaties moet een ouder het kind eerst erkennen voordat er een juridische band ontstaat.

In deze blog leggen wij uit wat erkenning inhoudt, wanneer erkenning nodig is, welke documenten u meestal nodig heeft en welke juridische gevolgen erkenning kan hebben. Ook gaan wij in op bijzondere situaties, zoals een geboorte in het buitenland, een buitenlands huwelijk, nationaliteit, verblijfsrecht en signalen van schijnerkenning. Wat betekent erkenning van een kind?


Erkenning is een juridische handeling waarmee iemand een familierechtelijke band met een kind tot stand brengt. Door erkenning wordt iemand juridisch ouder van het kind. Dat brengt rechten en plichten met zich mee, zoals onderhoudsplicht, erfrechtelijke gevolgen en, afhankelijk van de situatie, gevolgen voor het ouderlijk gezag.

Erkenning is niet hetzelfde als biologisch ouderschap. Ook iemand die niet de biologische ouder is, kan een kind erkennen, als aan de wettelijke voorwaarden is voldaan. Omgekeerd geldt dat een biologische vader niet altijd automatisch juridisch vader is. Daarvoor kan erkenning of een andere juridische grondslag nodig zijn. Wanneer moet u een kind erkennen?


Erkenning is vooral relevant wanneer het juridisch ouderschap niet automatisch ontstaat. Dat speelt bijvoorbeeld bij:

• een ongehuwde vader die geen geregistreerd partnerschap heeft met de moeder;
• de vrouwelijke partner van de moeder, wanneer geen sprake is van automatisch juridisch ouderschap;
• ouders die samenwonen zonder huwelijk of geregistreerd partnerschap;
• internationale gezinssituaties waarin moet worden beoordeeld of buitenlands juridisch ouderschap in Nederland wordt erkend.

Hoe kunt u een kind erkennen bij de gemeente?


Erkenning kan op twee manieren plaatsvinden:

• bij de ambtenaar van de burgerlijke stand, door het opmaken van een akte van erkenning;
• bij een notaris, door het opmaken van een notariële akte.

In de praktijk kiezen veel ouders voor erkenning bij de gemeente. Dat kan al vóór de geboorte. Dit heet erkenning van de ongeboren vrucht. Erkenning kan ook plaatsvinden bij de geboorteaangifte of op een later moment. Welke documenten heeft u nodig om een kind te erkennen?


Welke documenten nodig zijn, kan per gemeente en per situatie verschillen. In de regel wordt gevraagd om:

• een geldig identiteitsbewijs van de erkenner;
• toestemming van de moeder, schriftelijk of ter plekke bij de ambtenaar van de burgerlijke stand, als het kind jonger is dan zestien jaar;
• schriftelijke toestemming van het kind zelf als het kind twaalf jaar of ouder is;
• bij erkenning vóór de geboorte: een zwangerschapsverklaring of een verklaring van de moeder;
• in sommige gevallen aanvullende documenten, zoals een geboorteakte of buitenlandse akten.

Bij internationale situaties kan de gemeente aanvullende vragen stellen over buitenlandse documenten, legalisatie, vertaling of de erkenning van buitenlandse familierechtelijke rechtsfeiten. Wat als de moeder of het kind geen toestemming geeft?


Voor erkenning is in bepaalde gevallen toestemming nodig van de moeder en/of het kind. Wordt die toestemming geweigerd, dan kan degene die het kind wil erkennen de rechtbank vragen om vervangende toestemming.

De rechter beoordeelt dan onder meer of de verzoeker de verwekker is, of als vader in een nauwe persoonlijke betrekking tot het kind staat. Ook de persoon die als levensgezel van de moeder heeft ingestemd met de verwekking, kan in bepaalde gevallen vervangende toestemming vragen. Het belang van het kind staat daarbij centraal. Wanneer is erkenning niet mogelijk?


De wet bepaalt dat erkenning in bepaalde situaties niet mogelijk of nietig is. Dat is onder meer het geval wanneer:

• de erkenner jonger is dan zestien jaar;
• het kind al twee juridische ouders heeft;
• de erkenner een bloedverwant van de moeder is in de opgaande of nederdalende lijn, of een broer of zus van de moeder;
• de vereiste toestemming van de moeder of het kind ontbreekt.

Daarnaast kan erkenning onder omstandigheden achteraf worden vernietigd. Dat kan bijvoorbeeld spelen wanneer blijkt dat de erkenner niet de biologische vader is en sprake was van bedreiging, dwaling of bedrog. Ook het Openbaar Ministerie kan in uitzonderlijke situaties vernietiging vorderen, bijvoorbeeld bij strijd met de openbare orde. Erkenning en ouderlijk gezag: is dat hetzelfde?


Erkenning en ouderlijk gezag zijn niet hetzelfde. Door erkenning wordt iemand juridisch ouder. Ouderlijk gezag ziet op de bevoegdheid en verantwoordelijkheid om beslissingen te nemen over de verzorging, opvoeding, woonplaats, schoolkeuze en medische aangelegenheden van het kind.

Sinds 1 januari 2023 geldt in veel gevallen dat de ouder die het kind erkent automatisch samen met de moeder het ouderlijk gezag krijgt. Daarop bestaan uitzonderingen. Is een kind vóór 1 januari 2023 erkend, dan kan het nodig zijn om gezamenlijk gezag alsnog apart te regelen. Erkenning bij geboorte in het buitenland


Wordt een kind in het buitenland geboren, dan kan erkenning juridisch complexer zijn. Soms kan erkenning plaatsvinden bij de lokale autoriteiten in het buitenland. In andere gevallen kan erkenning ook in Nederland plaatsvinden, bijvoorbeeld wanneer de ouder in Nederland woont of de Nederlandse nationaliteit heeft.

Niet iedere buitenlandse erkenning heeft automatisch rechtsgevolgen in Nederland. Er moet onder meer worden gekeken naar het toepasselijke recht, de vorm van de akte, eventuele legalisatie of apostille, vertalingen en de vraag of erkenning van de buitenlandse rechtshandeling verenigbaar is met de Nederlandse openbare orde. Erkenning bij een buitenlands of bigaam huwelijk


Een bijzondere situatie doet zich voor wanneer sprake is van een huwelijk dat in het buitenland rechtsgeldig is gesloten, maar in Nederland mogelijk niet wordt erkend. Dat kan bijvoorbeeld spelen bij een bigaam huwelijk: een huwelijk dat is gesloten terwijl een van de echtgenoten al met een ander is gehuwd.

In Nederland is bigamie verboden. Een in het buitenland gesloten huwelijk kan in Nederland worden geweigerd als erkenning kennelijk onverenigbaar is met de openbare orde. Wanneer een huwelijk in Nederland niet wordt erkend, kan dat gevolgen hebben voor de vraag of automatisch juridisch vaderschap ontstaat. In dat geval kan erkenning van het kind alsnog noodzakelijk zijn. Welke gevolgen kan erkenning hebben?


Erkenning kan gevolgen hebben voor de nationaliteit van het kind. Wanneer een Nederlandse ouder een kind erkent vóór de zevende verjaardag van het kind, kan het kind onder voorwaarden automatisch de Nederlandse nationaliteit verkrijgen.

Vindt erkenning plaats nadat het kind zeven jaar is geworden, dan gelden aanvullende voorwaarden. In dat geval moet de Nederlandse ouder doorgaans aantonen dat hij of zij de biologische ouder is. Dit moet binnen de wettelijke termijn gebeuren. Erkenning en verblijfsrecht


Erkenning kan ook een rol spelen in verblijfsrechtelijke procedures. Wanneer een kind de Nederlandse nationaliteit heeft, kan een ouder van buiten de Europese Unie onder voorwaarden recht hebben op verblijf bij een minderjarig Nederlands kind. Dit wordt vaak aangeduid als verblijf op grond van het Chavez-Vilchez-arrest.

Daarbij kijkt de IND onder meer naar de daadwerkelijke zorg- en afhankelijkheidsrelatie tussen ouder en kind. Erkenning kan dus belangrijk zijn, maar is niet voldoende. De feitelijke gezinssituatie, de zorgverdeling en het belang van het kind spelen een grote rol. Schijnerkenning: waarom gemeenten en IND kritischer kijken


Omdat erkenning juridische gevolgen kan hebben voor nationaliteit en verblijfsrecht, bestaat ook risico op misbruik. Een schijnerkenning is een erkenning die niet voortkomt uit een werkelijke familieband of zorgrelatie, maar uitsluitend wordt gebruikt als juridische constructie om verblijfsrecht te verkrijgen.

De IND ziet het aantal signalen van mogelijke schijnerkenning toenemen. Het kabinet heeft daarom aangekondigd maatregelen te nemen (Kabinet neemt maatregelen tegen schijnerkenningen | Rijksoverheid.nl). Gemeenten, ambtenaren van de burgerlijke stand en de IND kijken in complexe situaties kritischer naar de omstandigheden rond een erkenning. Waarom tijdig juridisch advies verstandig is


Erkenning van een kind lijkt soms een eenvoudige formaliteit bij de gemeente. In de praktijk kan erkenning echter verstrekkende gevolgen hebben voor juridisch ouderschap, gezag, onderhoudsplicht, erfrecht, nationaliteit en verblijfsrecht.

Dat geldt in het bijzonder wanneer sprake is van een internationale gezinssituatie, een geboorte in het buitenland, twijfel over toestemming, een buitenlands huwelijk of vragen van de gemeente of IND. Door vooraf advies in te winnen, voorkomt u dat belangrijke stappen worden gemist of dat onduidelijkheid ontstaat over de juridische positie van ouder en kind. Heeft u vragen over erkenning van een kind in Nederland?


Heeft u vragen over erkenning, juridisch ouderschap of de gevolgen voor nationaliteit en verblijfsrecht? Neem contact op met Amal Haouli of een van onze migratierechtspecialisten. Wij denken graag met u mee over uw situatie en helpen u zorgvuldig in kaart te brengen welke stappen nodig zijn.

Heeft u vragen die specifiek betrekking hebben op de familierechtelijke aspecten van erkenning — zoals gezag, onderhoudsplicht of erfrecht, dan verwijzen wij u graag naar onze sectie familierecht, die hierover meer informatie biedt op onze pagina over afstammingsrecht.

Naamrecht in Nederland: welke achternaam krijgt uw kind?


woensdag 8 juli 2026 Blog

Welke achternaam een kind krijgt, lijkt soms een praktische keuze. In werkelijkheid raakt naamrecht aan identiteit, afstamming, familiebanden en persoonlijke erkenning. Zeker wanneer ouders het niet eens worden over de achternaam van hun kind, kan dit tot ingewikkelde juridische en emotionele vragen leiden.

Sinds 1 januari 2024 is het Nederlandse naamrecht gewijzigd. Ouders kunnen hun eerste kind dat op of na die datum wordt geboren ook een gecombineerde achternaam geven: een achternaam die bestaat uit de achternamen van beide ouders. Deze keuze is niet verplicht, maar biedt ouders meer ruimte om beide familienamen zichtbaar te maken.

In deze blog leggen wij uit hoe het naamrecht werkt, welke keuzes ouders hebben en wat er speelt wanneer ouders geen overeenstemming bereiken. Wat is naamrecht?


Naamrecht gaat over de regels voor de voornaam en achternaam van een persoon. In Nederland heeft iedere persoon één of meer voornamen en een geslachtsnaam, ook wel achternaam genoemd.

Een naam heeft meer dan alleen een administratieve functie. Een naam zegt iets over iemands identiteit, familiegeschiedenis en plaats binnen een gezin. Juist daarom kan de keuze voor een achternaam gevoelig zijn, bijvoorbeeld bij erkenning, scheiding, samengestelde gezinnen of internationale families. Welke voornaam mag u uw kind geven?


Ouders mogen in beginsel zelf de voornaam van hun kind kiezen. Die vrijheid is niet onbeperkt. Een voornaam mag niet ongepast zijn en mag ook niet gelijk zijn aan een bestaande achternaam, tenzij die achternaam ook als gebruikelijke voornaam voorkomt.

De ambtenaar van de burgerlijke stand kan een voornaam weigeren als deze in strijd is met de wettelijke regels. Welke achternaam kan een kind krijgen?


Ouders kunnen voor hun kind kiezen uit verschillende achternamen. Sinds de wijziging van het naamrecht per 1 januari 2024 zijn de mogelijkheden verruimd. Ouders kunnen kiezen voor:

1. de achternaam van de moeder;
2. de achternaam van de vader;
3. de achternaam van de duomoeder;
4. een gecombineerde achternaam van beide ouders.

Een gecombineerde achternaam bestaat uit maximaal twee naamdelen. De volgorde kunnen ouders zelf bepalen. De gekozen achternaam voor het eerste kind geldt in beginsel ook voor volgende kinderen van dezelfde ouders. Wat is een gecombineerde achternaam?


Een gecombineerde achternaam is een achternaam die bestaat uit de achternamen van beide ouders. Bijvoorbeeld: Jansen De Vries of De Vries Jansen.

De wet biedt ouders daarmee meer keuzevrijheid. Deze wijziging sluit aan bij maatschappelijke ontwikkelingen waarin beide ouders vaker zichtbaar willen zijn in de achternaam van hun kind.

De gecombineerde achternaam is niet verplicht. Ouders kunnen dus nog steeds kiezen voor één achternaam. Wat als ouders geen keuze maken?


Wanneer ouders geen gezamenlijke keuze maken, bepaalt de wet welke achternaam het kind krijgt. Dit wordt ook wel de vangnetbepaling genoemd.

Welke achternaam het kind dan krijgt, hangt af van de gezinssituatie.

Kind geboren binnen huwelijk of geregistreerd partnerschap

Wordt een kind geboren binnen een huwelijk of geregistreerd partnerschap van een moeder en vader, dan kunnen de ouders kiezen voor de achternaam van de moeder, de achternaam van de vader of een gecombineerde achternaam.

Maken zij geen keuze, dan krijgt het kind volgens de wettelijke hoofdregel de achternaam van de vader.

Kind geboren buiten huwelijk of geregistreerd partnerschap

Wordt een kind buiten huwelijk of geregistreerd partnerschap geboren, dan krijgt het kind in beginsel de achternaam van de moeder.

Bij erkenning kunnen ouders samen kiezen voor een andere achternaam of voor een gecombineerde achternaam. Daarvoor is wel een gezamenlijke keuze nodig.

Ouders van gelijk geslacht

Bij ouders van gelijk geslacht hangt de naamkeuze af van de juridische positie van de ouders, bijvoorbeeld of sprake is van een donorverklaring, erkenning of juridisch ouderschap. Ook dan kan onder voorwaarden worden gekozen voor de achternaam van één ouder of een gecombineerde achternaam.

Omdat de regels per situatie verschillen, is het verstandig om tijdig te laten beoordelen welke mogelijkheden in uw geval bestaan. Wat als één ouder niet instemt met een gecombineerde achternaam?


In de praktijk ontstaan juist hierover geschillen. Een ouder wil bijvoorbeeld graag dat het kind ook zijn of haar achternaam draagt, terwijl de andere ouder daarmee niet instemt.

Op dit moment voorziet de wet niet in een eenvoudige mogelijkheid om via de rechter vervangende toestemming te krijgen voor een gecombineerde achternaam als de andere ouder niet meewerkt. De wet gaat uit van een gezamenlijke keuze van ouders.

Dat betekent dat één ouder de keuze voor een gecombineerde achternaam in veel gevallen kan blokkeren. Kan de rechter ingrijpen bij een geschil over de achternaam?


De vraag of dit nog past bij het huidige naamrecht ligt inmiddels voor aan de Hoge Raad. De rechtbank Zeeland-West-Brabant heeft op 3 maart 2026 prejudiciële vragen gesteld over de vangnetbepaling en het ontbreken van een duidelijke rechtsingang voor ouders die het niet eens worden over de achternaam van hun kind. De rechtbank vraagt zich onder meer af of dit verenigbaar is met het recht op eerbiediging van het privé- en familieleven en het discriminatieverbod.

De Hoge Raad moet hierover nog duidelijkheid geven. Tot die tijd blijft het uitgangspunt dat ouders samen een naamkeuze moeten maken en dat de rechter op dit moment geen ruimte heeft om in te grijpen. Waarom is deze ontwikkeling belangrijk?


De achternaam van een kind raakt aan meer dan registratie in de burgerlijke stand. Het gaat ook om erkenning, verbondenheid en de plaats van het kind binnen beide families.

Voor ouders kan het moeilijk te accepteren zijn wanneer hun achternaam niet wordt doorgegeven, zeker wanneer zij wel juridisch ouder zijn of een actieve rol in het leven van het kind hebben. Tegelijkertijd kan de andere ouder goede redenen hebben om niet met een bepaalde naamkeuze in te stemmen.

Het naamrecht bevindt zich daarmee op het snijvlak van familierecht, identiteit en maatschappelijke verandering. Juist daarom is zorgvuldige juridische beoordeling belangrijk. Wat kunt u doen als u een geschil heeft over de achternaam van uw kind?


Heeft u een geschil over de achternaam van uw kind, dan is het belangrijk om eerst helder te krijgen:

• wat de juridische positie van beide ouders is;
• of sprake is van erkenning, huwelijk, geregistreerd partnerschap of gezamenlijk gezag;
• welke naamkeuze al is vastgelegd;
• of wijziging nog mogelijk is;
• of er ruimte is voor overleg, mediation of een juridische procedure.

In sommige situaties kan overleg tussen ouders alsnog tot een oplossing leiden. In andere gevallen is juridische begeleiding nodig om uw positie en mogelijkheden zorgvuldig in kaart te brengen. Advies nodig over naamrecht?


Heeft u vragen over de achternaam van uw kind, erkenning, gezag of een geschil met de andere ouder over de naamkeuze? Dan is het verstandig om tijdig juridisch advies in te winnen. Marit Odink, advocaat familierecht, denkt graag met u mee over uw situatie en de mogelijkheden binnen het huidige naamrecht.

Neem gerust contact op. Wij helpen u graag om uw juridische positie zorgvuldig in kaart te brengen.

Gewijzigde regels voor werken met asielzoekers

29-07-2026

Als je wilt werken met asielzoekers, dien je goed op de hoogte te zijn van de regels. Per 12 juni 2026 zijn er regels gewijzigd. Er is ook een andere wijziging is aangekondigd.


Werken asielzoeker
Een asielzoeker kan alleen bij je werken als je een tewerkstellingsvergunning (TWV) voor deze asielzoeker hebt. Er gelden dan geen beperkingen in het aantal weken per jaar dat de asielzoeker bij je mag werken. De asielaanvraag moet wel minimaal zes maanden in behandeling zijn voordat de asielzoeker bij je mag werken. Verder moet de asielzoeker een geldig Vreemdelingen Identiteitsbewijs (W-document) hebben.

Let op!
Voor statushouders (asielzoekers met een asielvergunning) is geen TWV nodig. Datzelfde geldt voor asielzoekers die stage gaan lopen én een opleiding volgen in Nederland. Een asielzoeker die vrijwilligerswerk doet, heeft ook geen TWV nodig. De werkgever heeft dan wel een vrijwilligersverklaring nodig. Die kan de werkgever aanvragen bij het UWV.

Tewerkstellingsvergunning (TWV)
De TWV vraag je als werkgever aan bij het UWV. Het UWV geeft de TWV af en controleert daarbij ook of je als werkgever genoeg loon betaalt. Het loon moet namelijk marktconform zijn.

Wijzigingen per 12 juni 2026
Vanaf 12 juni 2026 mogen asielzoekers uit veilige landen niet meer werken in Nederland, dus ook niet als hun asielaanvraag al minimaal zes maanden in behandeling is. Hetzelfde geldt voor asielzoekers die liegen bij hun asielaanvraag of die een overdrachtsbesluit hebben. Een overdrachtsbesluit betekent dat een andere EU-lidstaat beslist over de asielaanvraag.

Let op!
Deze regels gelden voor asielzoekers met een asielaanvraag vanaf 12 juni 2026.

De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) bepaalt tot welke categorie een asielzoeker hoort (wel toegestaan om te werken of niet toegestaan om te werken).

Aangekondigde wijziging
De regels voor asielzoekers om te mogen werken, gaan nog verder veranderen. Nu mogen asielzoekers die in de asielprocedure zitten na zes maanden gaan werken, straks mag dat al na drie maanden nadat hun asielprocedure is gaan lopen.

Let op!
Het is nog niet bekend vanaf wanneer deze verandering ingaat.

Naar Nederland brengen van jongvolwassen kinderen

Kinderen die ouder zijn dan 18 jaar worden niet tot het kerngezin gerekend. Jongvolwassen kinderen kunnen daarom geen aanvraag voor verblijf bij hun ouder indienen volgens de reguliere regels voor gezinshereniging.
De enige optie is een aanvraag op grond van artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Artikel 8 EVRM beschrijft het recht op familieleven en privéleven. Aanvragen voor een verblijfsvergunning op grond van artikel 8 EVRM zijn moeilijk. De IND beoordeelt deze namelijk zeer streng.

8 EVRM: twee stappen
Een 8 EVRM-beoordeling bestaat uit twee stappen. Ten eerste kijkt de IND of er familieleven bestaat tussen de jongvolwassene en de ouder. De IND neemt alleen aan dat er familieleven bestaat als er sprake is van een meer dan gebruikelijke afhankelijkheidsrelatie vanwege bijkomende elementen van afhankelijkheid. Dit houdt kortweg in dat de jongvolwassene financieel, emotioneel en praktisch of medisch afhankelijk moet zijn van de ouder.

Tot voor kort nam de IND ook familieleven aan tussen een ouder en een jongvolwassen kind als het kind nog nooit zelfstandig had gewoond, financieel afhankelijk was, niet ouder dan 25 jaar en geen eigen gezin had gesticht. Dit was het zogenoemde ‘jongvolwassenebeleid’. Dit beleid is echter afgeschaft. Nu is er alleen nog maar sprake van familieleven als er meerdere bijkomende elementen van afhankelijkheid bestaan. De lat hiervoor is bijzonder hoog.

Als de IND van oordeel is dat de jongvolwassene inderdaad dusdanig afhankelijk is van de ouder dat er sprake is van familieleven, dan volgt stap twee: de belangenafweging. In deze fase worden alle factoren besproken die ervoor zorgen dat de jongvolwassene bij de ouder in Nederland wil wonen afgewogen tegen de redenen van de Nederlandse overheid om dit niet toe te staan.

Aan de kant van de jongvolwassene en de ouder spelen de verschillende manieren waarop de jongvolwassene afhankelijk is van de ouder mee. Ook de banden met Nederland en de banden met het land van herkomst worden in de beoordeling betrokken. Aan de kant van de Nederlandse overheid wegen voornamelijk algemene economische overwegingen zwaar. Het standpunt van de IND is dat het nadelig is voor de economie als mensen die niet onder de reguliere regels vallen een verblijfsvergunning krijgen. In de praktijk wordt er aan dit algemene economische belang veel waarde gehecht.

Procederen
Er is momenteel veel discussie over artikel 8 EVRM en over de manier waarop de IND dit artikel uitlegt. Het komt regelmatig voor dat de Rechtbank oordeelt dat de IND een te strenge beoordeling maakt. Er gaat alleen een lange tijd overheen voordat een aanvraag bij de Rechtbank ligt, waardoor de trajecten voor de aanvragen van een verblijfsrecht op grond van artikel 8 EVRM vaak erg lang duren. Dit heeft tot gevolg dat de jongvolwassene en de ouder lange tijd in onzekerheid zitten.

Alternatieven
Het is daarom aan te raden voor de jongvolwassene om eerst te kijken of hij of zij ook in aanmerking zou kunnen komen voor een andere verblijfsvergunning, zoals een studievergunning of kennismigrantenvergunning. Alleen in uitzonderlijke situatie kan een jongvolwassene in aanmerking komen voor een verblijfsvergunning voor verblijf bij de ouder.